ΣΑΜΟΣ


Η Σάμος βρίσκεται στο Κεντρικό Αιγαίο πέλαγος και είναι το 8ο σε μέγεθος ελληνικό νησί. Απέχει μόλις 1.200 μέτρα από την Τουρκία. Η έκτασή της είναι 477 τ.χλμ. Ο νομός της Σάμου, που εκτός από το νησί Σάμος περιλαμβάνει την Ικαρία και τους Φούρνους, έχει 34.000 κατοίκους.

Το σχήμα του νησιού μοιάζει με φύλλο βελανιδιάς, ή λαγό που κοιτάζει την Ανατολή. Οι γεωγράφοι που ασχολούνται με τη Σάμο, βρίσκονται σε μια παράδοξη ασυμφωνία ως προς το μέγεθος, το σχήμα της και την περίμετρό της.

Στο νησί αυτό αναπτύχθηκε ένας μεγάλος πολιτισμός και εδώ έζησαν διάσημοι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με τις τέχνες, τα γράμματα, τις φιλοσοφίες και τις θεωρίες. Στη Σάμο γεννήθηκε ο μεγάλος μαθηματικός και φιλόσοφος Πυθαγόρας, οι θεωρίες του οποίου επηρέασαν καθοριστικά την παγκόσμια μαθηματική σκέψη. Επίσης εδώ, γεννήθηκε και δημιούργησε, ο μέγας αστρονόμος της αρχαιότητας Αρίσταρχος που ήταν μαθητής του Ευκλείδη. Ο Αρίσταρχος ήταν ο πρώτος που διακήρυξε ότι η γη κινείται διαγράφοντας έλλειψη περί τον ήλιο, κάνοντας ταυτόχρονα και μια κίνηση περί τον άξονά της.

Πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Πελασγοί και αργότερα οι Κάρες. Τον 6ο προ Χριστού αιώνα η Σάμος γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη, όταν ήταν τύραννος ο Πολυκράτης. Η ανάπτυξη αυτή αφορούσε οικονομικούς, καλλιτεχνικούς και πνευματικούς τομείς.

Η πρώτη τριήρης που ονομαζόταν Σάμαινα, αποτελεί Σαμιακή εφεύρεση. Και σήμερα στα καρνάγια της Σάμου, που είναι τα καλύτερα της Ελλάδας, φτιάχνονται καΐκια και βάρκες. Τέτοια καρνάγια μπορεί να δει κανείς, στον Όρμο Μαραθοκάμπου, το Κοκκάρι, τον Άγιο Ισίδωρο που βρίσκεται κοντά στην κοινότητα Καλλιθέας, στη Σάμο, το Καρλόβασι και αλλού.

Στη Σάμο υπάρχουν τα ψηλότερα βουνά του Αιγαίου. Το όρος Κέρκης είναι ιδανικό για ορειβασία και κατά συνέπεια, λίγοι είναι εκείνοι που θα μπορέσουν να απολαύσουν την άγρια ομορφιά του, ενώ το βουνό Άμπελος (ή Καρβούνης), με μεγαλύτερη βατότητα είναι επισκέψιμο από άτομα κάθε ηλικίας. Μεταξύ των βουνών υπάρχουν κοιλάδες και μικρές πεδιάδες, δίνοντας την εντύπωση στον επισκέπτη μιας απόλυτης αρμονίας και σπάνιας ομορφιάς. Ο ευλογημένος και ξεχωριστός αυτός τόπος κατορθώνει να συγκεντρώνει τα χρώματα της γης και του ουρανού, σε ένα μοναδικό συνδυασμό.

Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Σάμος που βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του, χτισμένη αμφιθεατρικά, στην οποία κατοικούν 7.500 περίπου άτομα και διαθέτει ένα πολύ μεγάλο φυσικό λιμάνι. Στην πόλη της Σάμου βρίσκεται η πλατεία Πυθαγόρα με το περίφημο λιοντάρι, το οποίο στήθηκε εκεί το 1930 στον εορτασμό των 100 χρόνων από την επανάσταση κατά των Τούρκων κατακτητών. Στην πρωτεύουσα επίσης υπάρχει και το μέγαρο του βουλευτηρίου όπου στεγάζεται το δημαρχείο.

Αν και μικρό το νησί αυτό, είναι παγκόσμια γνωστό για το περίφημο κρασί του. Η μυθολογία αναφέρει ότι ο Διόνυσος, θεός του κρασιού και της αμπέλου, αγάπησε τους Σαμιώτες και τους δίδαξε την αμπελοκαλλιέργεια, επειδή τον βοήθησαν να εξοντώσει τις Αμαζόνες, οι οποίες περιφρόνησαν τη λατρεία του.

Η οικονομία του νησιού στηρίζεται κυρίως στον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί το 53 % του εισοδήματος των κατοίκων.

Δίπλα στη Σάμο βρίσκονται μερικά νησάκια και σκόπελοι. Τα μεγαλύτερα νησάκια που αναφέρει ο ιστορικός Πλίνιος γνωστά σήμερα σαν νησιά του Κότσικα (Πρασονήσι, Δασκαλιό, Γιαπόρι, και Αγία Παρασκευή) είναι προς το Β.Α. μέρος της Σάμου. Ανατολικότερα από αυτά είναι το Κασονήσι. Προς τη Ν.Δ. μεριά της Σάμου βρίσκεται η Σαμιοπούλα, η οποία πιθανόν να είναι η αρχαία Τραγία. Κοντά εκεί έγινε η πεισματώδης ναυμαχία μεταξύ των Αθηναίων και των Σαμίων.

Το κλίμα της Σάμου είναι εύκρατο, δροσερό το καλοκαίρι και κρύο το χειμώνα. Ο ήλιος λούζει τις πανέμορφες παραλίες της, σχεδόν οχτώ μήνες τον χρόνο.

Το νησί έχει τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά, αλλά και με τα Δωδεκάνησα, τη Χίο, Μυτιλήνη, Ικαρία, Φούρνους και την ελληνική Έφεσο που βρίσκεται στις μικρασιατικές ακτές. Στο αεροδρόμιο του νησιού, προσγειώνονται και απογειώνονται καθημερινά 4 ελληνικά αεροπλάνα που εκτελούν δρομολόγια εσωτερικού, ενώ φτάνουν κάθε εβδομάδα από τον μήνα Απρίλιο μέχρι τέλος Οκτωβρίου, 50 αεροπλάνα τσάρτερ.

Τα ιπτάμενα δελφίνια συνδέουν καθημερινά τη Σάμο με τα νησιά Ικαρία, Φούρνους, Αγαθονήσι, Λειψούς, Κω, Ρόδο, Χίο, Μυτιλήνη, Πάτμο, Λέρο και Κάλυμνο. Επίσης υπάρχει ιπτάμενο δελφίνι που φτάνει μέχρι την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα, ενώ μια φορά την εβδομάδα, υπάρχει μεγάλο οχηματαγωγό πλοίο που συνδέει τη Σάμο με τη Θεσσαλονίκη.